Po raz pierwszy święto 1 maja obchodzono w 1890 roku - m.in. w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Belgii i Francji. Organizowane w tym dniu demonstracje i strajki przyczyniły się do radykalizacji ruchów robotniczych. Początkowo nielegalne manifestacje 1-majowe zostały później w wielu krajach oficjalnie uznane.
W Polsce głównie na terenach zaboru rosyjskiego pierwsze pochody i strajki organizował II Proletariat i Związek Robotników Polskich. W 1891 roku w Łodzi i Żyrardowie doszło do starć z wojskiem, a następnie do represji władz carskich. Z późniejszych demonstracji największe rozmiary przybrały wystąpienia z lat 1905-1907 i 1917-1919.
1 Maja wszedł do tradycji polskiego ruchu socjalistycznego, ale po II wojnie światowej został zawłaszczony i przekształcony w oficjalną, reżyserowaną manifestację poparcia dla władz „demoludów”. Udział w pochodach uznawano za obowiązkowy.
W latach 80. niezależne od władz pochody i manifestacje organizowała solidarnościowa opozycja. Były one siłą rozbijane przez milicję. Uczestnicy demonstracji byli zatrzymywani i stawiani przed kolegium ds. wykroczeń. Takie wydarzenia miały min miejsce w Słupsku, gdzie 1988 roku milicja aresztowała 11 członków solidarnościowej kontrmanifestacji
1 maja obchodzony jako Święto Pracy jest także katolickim Świętem Józefa Rzemieślnika. Proklamował je papież Pius XII 1 maja 1955 roku. Nadał w ten sposób religijne znaczenie obchodzonemu od 1890 roku świeckiemu Świętu Pracy. W tym dniu Kościół w sposób szczególny pragnie zwrócić uwagę na pracę ludzką, zarówno w aspekcie wartości chrześcijańskich, jak i społecznych, ogólnoludzkich i narodowych.
Zapraszamy do wysłuchania wspomnień wydarzeń 1988 roku - kontrmanifestacji Solidarności. Tamte dramatyczne chwile przybliżył na naszej antenie Edward Müller - były szef podziemnych struktur tej organizacji.
pg/mt
