Alarmujące SMS-y, wpisy w mediach społecznościowych i wiadomości o rzekomych zagrożeniach w szkołach mogą wywoływać niepokój wśród rodziców, uczniów i nauczycieli. Zanim przekażemy je dalej, warto sprawdzić ich wiarygodność. Niezweryfikowane informacje mogą bowiem szybko się rozprzestrzeniać i wprowadzać w błąd kolejne osoby.
Fałszywe lub zmanipulowane wiadomości mogą pojawiać się w internecie, komunikatorach i szkolnych grupach dyskusyjnych. Ich autorzy często powołują się na anonimowych świadków, rzekome ostrzeżenia służb lub informacje przekazane przez znajomych. Niekiedy towarzyszą im dramatyczne opisy i apele o natychmiastowe przesłanie komunikatu dalej.
Szczególną ostrożność warto zachować wtedy, gdy wiadomość dotyczy bezpieczeństwa dzieci. Niepokój i troska o najbliższych mogą skłaniać do szybkiego działania, zanim sprawdzimy, czy otrzymana informacja jest prawdziwa. Wielokrotne udostępnienie komunikatu nie potwierdza jego wiarygodności, podobnie jak otrzymanie go od zaufanej osoby.
Na co zwrócić uwagę?
Sygnałem ostrzegawczym może być brak wiarygodnego źródła, powoływanie się na anonimowe osoby, sensacyjny język czy nacisk na natychmiastowe udostępnienie wiadomości. Wątpliwości powinny wzbudzić również zdjęcia i zrzuty ekranu bez kontekstu oraz informacje, których nie można potwierdzić w oficjalnych komunikatach Policji, szkoły lub właściwych instytucji.
Żaden z tych elementów sam w sobie nie przesądza o fałszywości przekazu, ale powinien skłonić do jego weryfikacji. Szczególnie łatwo o bezrefleksyjne rozpowszechnianie krótkich wiadomości SMS i wpisów w zamkniętych grupach. Kolejne udostępnienia mogą sprawiać wrażenie, że informacja została potwierdzona przez wiele niezależnych osób, choć w rzeczywistości wszystkie wiadomości mogą pochodzić z jednego, niezweryfikowanego źródła.
Nie każda nieprawdziwa wiadomość jest efektem celowego działania. Dezinformacja polega na świadomym rozpowszechnianiu fałszywych lub wprowadzających w błąd treści, jednak do ich dalszego przekazywania mogą przyczyniać się również osoby, które same zostały wprowadzone w błąd.
Fałszywe doniesienia o sytuacji w szkołach mogą powodować niepotrzebny stres, zakłócać funkcjonowanie społeczności szkolnych i zmuszać instytucje do wyjaśniania niepotwierdzonych informacji. Mogą też osłabiać zaufanie do służb i instytucji publicznych.
Dezinformacja może być również wykorzystywana do wzmacniania społecznych napięć i pogłębiania podziałów. Obce służby i powiązane z nimi podmioty mogą traktować ją jako narzędzie oddziaływania na społeczeństwo. Nie oznacza to jednak, że każda niepokojąca wiadomość dotycząca szkoły jest elementem takiego działania. Ustalenie źródła i motywów konkretnego przekazu wymaga weryfikacji.
Jak sprawdzić informację o zagrożeniu?
Jeśli otrzymasz wiadomość o rzekomym niebezpieczeństwie w szkole, nie działaj pod wpływem emocji. Warto zastosować kilka prostych zasad:
- Sprawdź oficjalne komunikaty. Poszukaj informacji na stronach internetowych i zweryfikowanych profilach Policji, szkoły oraz właściwych instytucji publicznych.
- Skontaktuj się ze szkołą. Jeśli wiadomość dotyczy konkretnej placówki, skorzystaj ze znanego, oficjalnego kanału kontaktu.
- Zweryfikuj datę i kontekst. Upewnij się, że materiał nie dotyczy wcześniejszego zdarzenia lub innego miejsca.
- Nie ufaj samemu zrzutowi ekranu. Logo instytucji, fotografia czy obraz komunikatu nie stanowią wystarczającego potwierdzenia jego autentyczności.
- Nie przesyłaj dalej niepotwierdzonych treści. Jeśli nie możesz sprawdzić informacji, zapytaj nadawcę o wiarygodne źródło.
- Reaguj na rzeczywiste zagrożenia. Jeśli masz konkretne informacje wskazujące na bezpośrednie niebezpieczeństwo, powiadom odpowiednie służby. W sytuacji nagłej zadzwoń pod numer alarmowy 112.
Podejrzane treści o charakterze dezinformacyjnym można zgłaszać za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie zglos-dezinformacje.nask.pl.
W trosce o bezpieczeństwo dzieci i młodzieży potrzebne są zarówno czujność, jak i rozwaga. Sprawdzanie źródeł i powstrzymywanie się od rozpowszechniania niepotwierdzonych wiadomości to ważne elementy odpowiedzialnego korzystania z internetu.
Zanim udostępnisz, sprawdź. Zanim uwierzysz, zweryfikuj. Nie pozwólmy, by strach zastępował fakty.
Policja Zachodniopomorska/aś
