Zespół pałacowo-parkowy z XIX w. w Kończewie, który w 1999 r. Agencja Nieruchomości Rolnych sprzedała prywatnemu właścicielowi, został prawomocnie wywłaszczony na rzecz gminy Kobylnica. Stało się to, jak podał Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, po latach starań, kontroli i odwołań.
Zgodnie z komunikatem wydanym przez WUOZ w Gdańsku procedura wywłaszczeniowa, po wielu odwołaniach i zażaleniach właścicielki, zakończona została ostateczną decyzją wojewody pomorskiego, utrzymującą w mocy tę wydaną 31 grudnia 2025 r. przez starostę słupskiego. Orzeczono w niej o wywłaszczeniu i niezwłocznym zajęciu zespołu pałacowo-parkowego w Kończewie przez gminę Kobylnica.
W ocenie urzędu historia tego zespołu pałacowo-parkowego jest „podręcznikowym przykładem, jak trudno chronić zabytek, gdy właściciel nie chce z nikim współpracować”.
Po 1999 r., gdy ANR sprzedała zabytek, konserwator zabytków wielokrotnie nakazywał prywatnemu nabywcy wykonanie prac zabezpieczających.
Pierwszą decyzję nakazującą zabezpieczenie pałacu ze względu na jego zły stan techniczny konserwator zabytków wydał w 2009 r. Potem były kolejne decyzje, odwołania właścicielki, w tym to Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Część nakazów uchylano, sprawy wracały do ponownego rozpatrzenia, nakładano i umarzano grzywny. Kolejne kontrole przeprowadzone przez służby konserwatorskie ukazały postępującą degradację zabytku i „całkowity brak zainteresowania właścicielki zabytkiem i jego stanem”.
W marcu 2020 r. doszło do pożaru dachu wieży pałacowej. Po nim, w kwietniu 2021 r. słupska delegatura WUOZ w Gdańsku wykonała remont zastępczy w niezbędnym zakresie. Zabezpieczono dach, rynny, rury spustowe i stolarkę okienną. Roboty sfinansowano ze środków Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który po ich zakończeniu wystąpił do starosty słupskiego o rozpoczęcie procedury wywłaszczenia.
Procedura trwała kilka lat i zakończyła się w grudniu 2025 r. wydaniem decyzji o wywłaszczeniu, którą w mocy utrzymała wojewoda pomorska. O prawomocnej decyzji z początkiem września br. poinformował WUOZ. Zanim została wydana w kwietniu 2025 r., w pałacu ponownie doszło do pożaru. Spłonął dach i reprezentacyjna sala balowa.
Zespół pałacowo-parkowy w Kończewie pochodzi z XIX w. Do 1945 r. majątkiem gospodarowała rodzina Siemers. Przed II wojną światową w pałacu mieścił się urząd stanu cywilnego. W okresie PRL-u był użytkowany przez PGR. W 1987 r. pałac i park został wpisany do rejestru zabytków.
PAP/zas
