W Koszalinie w ramach „Przystanku Historia” powrócono do wydarzeń sprzed 40 lat, gdy doszło do największej katastrofy w historii energetyki jądrowej.
26 kwietnia 1986 roku eksplozja zniszczyła jeden z reaktorów w elektrowni atomowej w Czarnobylu uwalniając chmurę radioaktywną, która dotarła nad znaczną część Europy.
Założyciel serwisu napromieniowani.pl, autor książki „Ostatni ludzie Czarnobyla” Krystian Machnik podkreśla, że skutki ekologiczne wybuchu to jeden obszar związany z tą olbrzymią katastrofą. Drugi to mieszkańcy, którzy wrócili na te tereny po katastrofie, próbowali budować nowe życie, a teraz mierzą się z wojną: - Często słyszałem od nich słowa: „W naszym życiu są tylko wojny, nic dobrego”. Bardzo mnie to poruszyło. Postanowiłem działać, by żyło się im tam lepiej. Pomału się to udawało, ale przyszła wojna i znowu jest tylko gorzej.
Ustalanie przyczyn wybuchu trwało do roku 1993. Obecnie uznaje się, że winne były wady konstrukcyjne, błędy obsługi oraz niski poziom bezpieczeństwa w ówczesnych elektrowniach ZSRR. - Jeśli chcemy poznać przyczyny katastrofy, to najpierw musimy poznać całą historię radzieckiego przemysłu jądrowego i historię ludzi, którzy go tworzyli. Jest to bardzo rozległy temat, który będziemy zgłębiać jeszcze wiele lat - mówi kierownik działu obiektów jądrowych i palnego paliwa jądrowego w Państwowej Agencji Atomistyki Mateusz Stecki.
Organizator spotkania Jarosław Jagiełowicz z Instytutu Pamięci Narodowej oddział w Szczecinie, delegatura w Koszalinie podkreśla, że mimo wielu lat, które minęły od czasu katastrofy, jest to temat do końca niezbadany. Kontrowersje budzi m. in. kwestia winy i odpowiedzialności. - Główne przyczyny (katastrofy) zostały chyba wyjaśnione. Kontrowersje budzi jednak to, jak potraktowano osoby uznane za winne - mówi dodając, że zostały one „kozłami ofiarnymi”.
W 1986 roku, także w Polsce, prowadzone były działania, które miały ograniczyć skutki katastrofy. Społeczeństwu podawany był płyn Lugola.
kk/zas
