Dyrektor generalny MAEA, Rafael Grossi, przypomniał, że sieć energetyczna ponownie stała się celem działań wojskowych w miniony weekend. Dotknęło to kilka regionów i wpłynęło na funkcjonowanie elektrowni jądrowych.
„UN News” zwrócił uwagę, że walki spowodowały odłączenie linii energetycznych łączących Ukrainę z krajami sąsiednimi, co doprowadziło do przerw w dostawach energii wewnątrz kraju. W jednej z elektrowni od sieci odłączył się jeden blok (czyli kompletny zespół urządzeń składający się z reaktora i turbogeneratora, stanowiący samodzielną jednostkę produkującą prąd). Z powodu wahań napięcia nastąpiło jego automatyczne wyłączenie.
Inne elektrownie zostały zmuszone do zmniejszenia mocy. W Czarnobylu nastąpiła natomiast całkowita utrata zasilania zewnętrznego i przez około godzinę korzystano z awaryjnych generatorów diesla: - To ostatnie zdarzenie w ukraińskiej sieci energetycznej jest wyraźnym przypomnieniem o stale istniejących zagrożeniach dla bezpieczeństwa jądrowego wynikających z pogarszającego się stanu sieci - oświadczył Grossi. Podkreślił on konieczność przeprowadzenia szeroko zakrojonych napraw, aby zapewnić niezawodność dostaw energii do elektrowni i wzmocnić ich odporność.
- Po raz kolejny apeluję o maksymalną powściągliwość wojskową, a także o pełne przestrzeganie Siedmiu Niezbędnych Filarów, aby umożliwić przeprowadzenie tych niezbędnych napraw - dodał Grossi.
MAEA opracowała siedem filarów bezpieczeństwa jądrowego na Ukrainie w marcu 2022 roku. Po raz pierwszy w historii konflikt zbrojny toczy się bowiem w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów dużego programu energetyki jądrowej. Obejmuje to utrzymanie fizycznej integralności obiektów, zapewnienie zasilania zewnętrznego oraz wdrożenie skutecznych systemów monitorowania promieniowania. Personel musi mieć także możliwość wykonywania obowiązków bez nieuzasadnionej presji.
W związku ze wzrostem aktywności wojskowej wpływającej na sieć, trzy zespoły MAEA prowadzą obecnie misję, odwiedzając 10 podstacji kluczowych dla bezpieczeństwa jądrowego. Eksperci oceniają uszkodzenia, dokonują przeglądu napraw i analizują działania mające na celu wzmocnienie odporności zewnętrznych źródeł zasilania elektrowni.
PAP
