W połowie lutego do 36 proc. wzrosła liczba badanych obawiających się o przyszłość, z 33 proc. w grudniu 2025 r. - wynika z badania CBOS. „Znaczną przewagę” pesymizmu nad optymizmem wśród badanych odnotowano w postrzeganiu sytuacji gospodarczej w Polsce w perspektywie najbliższego roku.
W pierwszej połowie lutego br. Centrum Badań Opinii Społecznej (CBOS) zapytało badanych o nastroje konsumenckie i stwierdziło, że oceny dotyczące stanu finansów gospodarstw domowych są „trochę mniej korzystne” od zarejestrowanych w grudniu ubiegłego roku.
CBOS zwróciło uwagę, że w stosunku do ostatniego pomiaru zmniejszył się udział badanych deklarujących, że w ich gospodarstwach domowych w ciągu ostatniego miesiąca udało się coś zaoszczędzić (z 54 proc. do 50 proc.), a zwiększyły się odsetki ograniczających wydatki na zaspokojenie bieżących potrzeb (z 37 proc. do 41 proc.) oraz pożyczających pieniądze na ich zaspokojenie (z 10 proc. do 12 proc.).
Z badania wynika, że „trochę rzadsze” są również deklaracje dotyczące większych – zarówno planowanych (spadek z 30 proc. do 26 proc.), jak i nieplanowanych (spadek z 20 proc. do 16 proc.) – zakupów oraz inwestycji dokonywanych w ciągu miesiąca poprzedzającego sondaż. Zdaniem ekspertów, styczeń, po okresie świątecznych wydatków, nie sprzyjał decyzjom o większych zakupach. Zaznaczyli, że w stosunku do grudnia nie zmienił się udział planujących większe inwestycje w perspektywie najbliższego miesiąca (19 proc.).
Według wstępnego szacunku ceny towarów usług w styczniu 2026 roku w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego wzrosły o 2,2 proc. Inflacja konsumencka w poprzednich miesiącach była nieco wyższa, wynosząc odpowiednio 2,4 proc. w grudniu, 2,5 proc. w listopadzie i 2,8 proc. w październiku.
CBOS zwróciło uwagę, że w stosunku do grudnia udział obawiających się szybszego tempa wzrostu cen zmienił się jedynie nieznacznie (22 proc. wobec 23 proc. w grudniu). „Tak jak w poprzednich pomiarach zdecydowanie największa część ankietowanych uważa, że ceny będą rosły w zbliżonym tempie jak w ciągu ostatniego roku (50 proc.), a relatywnie niewielu sądzi, że będą rosły wolniej (13 proc., spadek o 3 punkty procentowe) bądź że nie będą rosły (7 proc. wobec 4 proc. w grudniu)” - podało.
W opracowaniu stwierdzono, że oczekiwania dochodowe w lutym kształtują się „na zbliżonym poziomie” jak w grudniu. „Więcej niż co trzeci badany uważa, że dochody jego gospodarstwa domowego w ciągu najbliższego roku wzrosną (37 proc.), relatywnie niewielu obawia się ich pogorszenia (18 proc.), a niezmiennie od kiedy monitorujemy tę kwestię, największa część sądzi, że pozostaną na tym samym poziomie (43 proc.)” - poinformowało CBOS.
„W postrzeganiu ogólnych perspektyw na przyszłość wśród badanych przeważają nieco obawy nad nadzieją (36 proc. wobec 33 proc.)” - stwierdziła sondażownia. Zaznaczyła, że znaczną przewagę pesymizmu nad optymizmem notuje w percepcji sytuacji gospodarczej w Polsce w perspektywie najbliższego roku (48 proc. wobec 24 proc.). „Po zarejestrowanej w grudniu poprawie w tym obszarze, w lutym nastąpiło pogorszenie i obecne opinie są zbliżone do wcześniejszych” - podało CBOS.
Podkreśliło, że od roku w postrzeganiu sytuacji finansowej gospodarstw domowych w ciągu najbliższych dwunastu miesięcy silniej wybrzmiewa optymizm niż pesymizm (36 proc. wobec 29 proc.).
„Po zarejestrowanej w grudniu poprawie, w lutym nastąpiło pewne pogorszenie nastrojów środowiskowych. Można jednak zauważyć, że obecnie dostrzegany poziom obaw i nadziei w najbliższym otoczeniu badanych jest zbliżony do rejestrowanego wcześniej, tj. w październiku 2025 roku” - oceniło CBOS.
Zwróciło uwagę, że we wszystkich uwzględnianych obszarach badani w swoim najbliższym otoczeniu dostrzegają więcej obaw niż nadziei. Autorzy badania wskazali, że stosunkowo największa przewaga występuje w odniesieniu do sytuacji gospodarczej (51 proc. wobec 18 proc.), a najmniejsza w odniesieniu do sytuacji finansowej gospodarstw domowych (37 proc. wobec 24 proc.).
Z badania wynika, że badani wyrazili optymizm przeciętnie w czterech spośród dziesięciu obszarów uwzględnionych w sondażu – największa ich część wyraziła go w dwóch obszarach (17 proc.), a tylko nieznacznie mniej – w trzech lub w czterech (po 16 proc.).
„Stosunkowo duży optymizm”, zdaniem CBOS charakteryzuje ankietowanych o najwyższych dochodach (wśród osób o dochodach wynoszących co najmniej 9000 zł netto średnia wartość wskaźnika wynosi 5,2) oraz zadowolonych z warunków materialnych swoich gospodarstw domowych (4,5). Ponadto relatywnie wysokie wartości wskaźnika rejestrujemy wśród badanych w wieku 25–34 lata (4,4), absolwentów wyższych uczelni (4,3), mieszkańców dużych miast (4,2), a biorąc pod uwagę status społeczno-zawodowy – prowadzących własną działalność gospodarczą (4,2).
Najniższe wartości wskaźnik osiąga wśród niezadowolonych z własnych warunków materialnych (1,8) oraz wśród rolników (1,9).
Badanie „Nastroje konsumenckie” zostało zrealizowane metodą wywiadów telefonicznych wspomaganych komputerowo (CATI – 90 proc.) oraz wywiadów internetowych (CAWI – 10 proc.) w okresie 9–12 lutego 2026 roku na próbie obejmującej 1000 dorosłych mieszkańców Polski.
PAP/zn
