W Pucku trwają główne uroczystości upamiętniające setną rocznicę zaślubin Polski z morzem | Źródło: TVP INFO
zaślubiny Polski z morzem 10 lutego 1920 r. z udziałem gen. Józefa Hallera (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)
10 lutego 1920 w Pucku generał broni Józef Haller, dowódca Frontu Pomorskiego, wrzucił do morza jeden z dwóch platynowych pierścieni, podarowanych przez polskich gdańszczan. Był to symboliczny akt powrotu naszego kraju nad Bałtyk. Rok 2020 został ustanowiony przez parlament rokiem setnej rocznicy zaślubin Polski z morzem.

Zaślubiny Polski z morzem - historia

Uroczystość miała podniosły charakter. Wokół masztu, na który wciągnięto banderę, przy huku salw armatnich i dźwiękach hymnu narodowego, stali chorążowie ze sztandarami pułkowymi. Żołnierze oddali honory, a sztandary schylili ku morskim falom, zanurzając je częściowo w wodzie. Generał Haller mówił: - Teraz wolne przed nami światy i wolne kraje. Żeglarz polski będzie mógł dzisiaj wszędzie dotrzeć pod znakiem Białego Orła, cały świat stoi mu otworem.

Po latach, wspominając w Radiu Wolna Europa, tamtą historyczną chwilę, generał Józef Haller nie krył wzruszenia: - Stojąc pod banderą, zaznaczyłem w krótkim, mocnym przemówieniu, żeśmy wrócili nad morze i Rzeczpospolita Polska stała się znów władczynią na swoim Bałtyku.

Dzień zaślubin z Bałtykiem wspominał, w powojennym wywiadzie dla RWE, bosmanmat Stanisław Wojciechowski z 1. Batalionu Morskiego. Mówił, że obok generała Józefa Hallera i oddziałów wojskowych, w uroczystości uczestniczyli liczni Kaszubi oraz mieszkańcy innych regionów kraju: - W odległości 2 metrów od wody pokrytej lodem stał generał Józef Haller w otoczeniu wyższych oficerów sztabowych. Wszyscy na koniach. Wokół zebrali się liczni Kaszubi, rybacy, ludność miejscowa i przybyła z centralnej Polski.

Bosmanmat Stanisław Wojciechowski wspominał, że pierścień rzucony przez generała Hallera nie wpadł od razu do wody, lecz zatrzymał się na warstwie lodu. Honor uratował jeden z oficerów, pułkownik Stanisław Skrzyński: - Ruszył na koniu na lód. Rybacy krzyczeli: „Tu głębia, utonie pan, pułkowniku”. Jeszcze dziś dźwięczy mi w uszach jego odpowiedź: „Pułkownik Skrzyński nie zginął na froncie, to i w wodzie morskiej diabli go nie wezmą”. Skruszył lód i zatopił pierścień w morzu.

99 lat temu uroczystość symbolicznego powrotu Polski nad Bałtyk zakończyło popisanie aktu zaślubin przez generała Józefa Hallera, przyszłego marszałka Sejmu Macieja Rataja oraz ministra spraw wewnętrznych Stanisława Wojciechowskiego.

Nasz kraj odzyskał dostęp do morza, na mocy traktatu wersalskiego z 28 czerwca 1919 roku. Wcześniej straciliśmy go w wyniku rozbiorów.

Wydarzenia powrotu Polski nad Bałtyk upamiętnia wbity w ziemię słup w puckim porcie z wyrytym napisem: „Roku Pańskiego 1920, 10 lutego Wojsko Polskie z generałem Józefem Hallerem na czele objęło na wieczne posiadanie polskie morze”.

Do symbolicznych zaślubin Polski z morzem doszło także w 1945 roku. 18 marca w Kołobrzegu dokonał tego kapral Franciszek Niewidziajło.

generał Józef Haller
bosmanmat Stanisław Wojciechowski o uczestnikach uroczystości
bosmanmat Stanisław Wojciechowski o problemach z wrzuceniem pierścienia do wody

Uroczyści rocznicowe w Gdańsku i Gdyni

9 lutego - w przeddzień rocznicy - na Dworcu Głównym PKP w Gdańsku zatrzymał się pociąg z rekonstruktorami odtwarzającymi przejazd gen. Józefa Hallera przez Gdańsk.

Historyczny pociąg to nie jedyna atrakcja, program gdańskich i pomorskich obchodów jest bardzo bogaty. Szczegóły można znaleźć TUTAJ>>

Dużo atrakcji czeka także na mieszkańców sąsiadującej Gdyni. 10 lutego miasto bowiem nie tylko włącza się w obchody rocznicy zaślubin Polski z morzem, ale też kończy 94 lata. Gdynia otrzymała prawa miejskie 10 lutego 1926 roku. Od tamtej pory rozwój portowego miasta nabrał spektakularnego tempa, a każde kolejne urodziny to okazja do wspomnień.

Okolicznościowe wydarzenia dla mieszkańców rozciągają się na kilka dni. Oprócz części oficjalnej zaplanowano także imprezę w Gdynia Arenie czy premierę albumu fotograficznego i filmów o przeszłości miasta. Szczegółowy program obchodów dostępny jest TUTAJ>>

red./IAR/gdynia.pl/gdansk.pl/ar

fot. Piotr Ostrowski
fot. Piotr Ostrowski
fot. Piotr Ostrowski
fot. Piotr Ostrowski
fot. Piotr Ostrowski
fot. Piotr Ostrowski
fot. Piotr Ostrowski
fot. Piotr Ostrowski
fot. Piotr Ostrowski
fot. Piotr Ostrowski
fot. Piotr Ostrowski
fot. Piotr Ostrowski
fot. Piotr Ostrowski
fot. Piotr Ostrowski